На начальную | Издания библиотеки | Сборники


СОДЕРЖАНИЕ

  • От составителя

    А. С. Пушкин и Якутия

  • Слепцов П. А. Перевод классики и литературный язык (на материале переводов произведений А. С. Пушкина на язык саха)
  • Кулаковский А.Е. Главнейшие достоинства поэзии Пушкина
  • Неустроев Н. Д. Тылбаасчыттан (на якут. яз.)
  • Аммосов М. К. О Пушкине, об якутском улусе и о культурном подъеме
  • Ойунский П. А. Значение столетнего юбилея со дня смерти А. С. Пушкина и наши задачи
  • Замечательная выставка
  • Якутский Н. Пушкин и якутская литература
  • Ефимов М., Дьячковский Н. "Здравствуй, племя, младое, незнакомое!"
  • Аба5ыыныскай А. Саха литературатын сайдыытыгар нуучча литературатын сабыдыала (на якут. яз.)
  • Воскобойников М. Г. Пушкин на языках народов Севера
  • Ответ клеветникам
  • Данилов Софр. П. Республика культурнай оло5ор кэрэ-бэлиэ событие (на якут. яз.)
  • Джон Джангылы. Моя работа над переводом
  • Протодьяконов В. А. Крупный успех якутской литературы
  • Афанасьев В. Ф. Великий русский поэт
  • Васильев Г. М. Поэзия кyлyмyрдyyр чыпчаала (на якут. яз.)
  • Самыгина М. Г. В библиотеке его имени
  • Тарский Г. С. На языке якутском полнозвучен
  • Болот Боотур. Нуучча ытык сиригэр (на якут. яз.)
  • Кyннyк Уурастыырап. Кэрэни кэскиллээбитэ, yтyенy yйэтиппитэ (на якут. яз.)
  • Тумат С. "Евгений Онегин" тылбаастаныыта (на якут. яз.)
  • Пухов И. В. Пушкин на якутском языке
  • Габышев Н. А. Улуу Пушкин (на якут. яз.)
  • Сыромятников Г. С. Пушкин модун сабыдыалынан (на якут. яз.)
  • Аввакумов П. Д. Yерэтэр-yчyгэйгэ, ынырар кырдьыкка (на якут. яз.)
  • Башарина З.К. Мы с именим твоим росли
  • Михайлова М. Г. "Играя смехом и слезами"
  • Скрябина Н. Чистота и ясность
  • Бурцев А. А. В сокровищнице мировой литературы
  • Габышева Л. Л. Гармония и прелесть стиха
  • Егорова Ф. П. Yс кyлyгэр yнэбит (на якут. яз.)
  • Руфов С. Т. Мин кэтэхтэн университетым (на якут. яз.)
  • Кривошапкин А. В. Как сияющая вершина
  • Михайлов А. К. Наша память и боль, наша вечная слава
  • Мординов А. Е. А.С. Пушкинна баар нуучча тылын бар5а баайа, кэрэтэ (на якут. яз.)
  • Попов Г.В. Пушкин сахалыы тылынан (на якут. яз.)
  • Потапов И. А. Такое не забывается
  • Сивцев В. Т. Биhиги сyрэхпитигэр (на якут. яз.)
  • Суорун Омоллоон. Хас биирдиибит сyрэ5эр (на якут. яз.)
  • Чиряев В. Г. Волшебная музыка стиха
  • Шишигин Е. С. Пушкин уонна декабристар
  • Тарасов С. И. Прекрасное должно быть величаво
  • Васильев Ю. И. А.С. Пушкин остуоруйалара сахалыы тылынан (на якут. яз.)
  • Васильева Д. Е. Проза А. С. Пушкина и творчество Н. Заболоцкого
  • Анисимов В. М. С именем Пушкина
  • Малеванчук А. М. Любимец муз в Якутии
  • Васильев И. Мой дед - переводчик А.С. Пушкина
  • Павлова В.Н. Ф.Ф. Матюшкин друг А.С. Пушкина
  • Петров П. П. - Хардыы. А.С. Пушкин аймахтара былыргы Дьокууйскайга (на якут. яз.)

    Отзывы и рецензии на произведения А.С. Пушкина

  • Ксенофонтов Г.В. А.С. Пушкин "Алтан Аттаа5ын" символларын туhунан (на якут. яз.)
  • Эллэй. Александр Сергеевич Пушкин (на якут. яз.)
  • Попов Л.А. Евгений Онегин (на якут. яз.)

    Обложка

  • Чувства добрые я лирой пробуждал
    А. С. Пушкин и Якутия

    Улуу поэт хоhоонноро

    (Быhа тардыы)

    С. Г. Потапов
    Пушкин А.С. Ырыа-хоhоон. - М.-Дьокуускай, 1937. - С. 3-6.

    ... Советскай Союз бары норуоттара Пушкины бэйэлэрин тылларынан аа5ар буоллулар. Ону биhиги култуурунай революция сyнкэн хотуутунан, кыайыытынан аа5ыахтаахпыт.

    Пушкин маасса5а, норуокка суруйара. Кини норуоту хаhан да умнубат этэ. Пушкин норуоту кытта бэрт кытаанах ситимнээх этэ. Норуот тылын yeрэтээри кини баhаардары, норуот мунньустар сирдэрин кэрийэрэ. Уус-уран литература5а аан бастаан Пушкин норуот тыыннаах тылын киллэрэн олохтообута. Аатырбыт "Памятник" диэн хоhоонугар кини советскай норуоту, ыччаты Советскай Союз норуоттарын кытта кэпсэтэр:

    Мин сура5ым улуу Уруус сирин ар5арыа.
    Миигин ким баар араас тыллаах бары ааттыа -
    Славян туйгун сиэнэ, билинни дьиикэй тонус,
    Пиин, хонуу до5оро калмык.
    Мин лирэм yтye дьайы уhугуннарара,
    Миигин норуот онон eргe дылы таптыа -
    Кырыктаах yйэбэр кeнyлy аатырдарым,
    Охтубуту аhын диирим.

    "Дэриэбинэ" диэн хоhоонугар (1819 с.) Пушкин суруйбута:

    Оо, мин санам сатата сyрэ5и eрeкyтэр буолбата5ыан?
    То5о, туох иhин мин тyeспэр кeдьyyhэ суох тeлeн умайар?
    То5о миэхэ илбис тыл уордаах этигэн талаан анаммата5ай?
    Бары кулут соро ыраахтаа5ы ыйыытынан суулларын
    Баттамматах норуот баар буоларын, до5оттоор, кeрyeм дуо?
    Кэнэ5эhин кэнэ5эс - сырдаабыт кeнyл ийэ сирим yрдyнэн
    Кэрэ сардана eрe тыган тасыа буолуо дуо?

    Ол бириэмэ5э Пушкин "билиилээх, кeрyyлээх" ыраахтаа5ы бэйэтэ норуот туhугар кыhаныа диэн эрэнэрэ. Икки сыл буолан баран Пушкин тeрeeбyт дойдутун историятын ырытан баран "Россия5а былыргыттан киhи кулут буоларын алдьархайдаах аймал5ан эрэ букатын эhиэ этэ", - диэн эппитэ. Декабристар yгyстэрэ Пушкины кытта до5ордоhоллоро. Бастаанньаны декабристар бэлэмнииллэрин Пушкин сэрэтэрэ. Бастаанньа хотторбутун кэннэ Николай I Пушкины ыныран ылан: "Эн Петербурга ахсынньы 14 кyнyгэр баарын буоллар Сенатскай болуоссакка сылдьыhыан этэ дуо?", - диэн ыйыппытыгар Пушкин судургутук: "Холбоhуом этэ", - диэн хоруйдаабыта.

    Айар олоххо уонна охсуhууга поэт уонна гражданин Пушкин ынырар куолаhын мeлyйyeннэр иhиттилэр. Пушкин биhиги Советскай суруйааччыбыт. Пушкины нууччалар, грузиттар, татаардар, бурят-монголлр, калмыыктар, чуваштар, сахалар, эбэнкилэр - биир тэннэ таптыыллар; Пушкин улуу гражданин аата кинилэргэ биир тэннэ ытыктабыллаах, бочуоттаах.

    А.С. Пушкин суруйуулара сахалыы урут бэрт а5ыйахтык тылбаастаммыттара. Урукку тылбаастартан Ойуунускай, Бояров, Эллэй тылбаастара САССР хаhыаттарыгар быhа тардыллан тахсыбыттара. 1936 с. Москва5а Детгиз ЫБСЛКС КК о5о литературатын таhаарар издательствота "Балыксыт уонна балык туhунан сказка" (Г. Васильев тылбааhа) таhаарбыта.

    Судаарыстыба Саха сиринээ5и бэчээттиир суута таhаарар сборнигар талыллыбыт А.С. Пушкин хоhоонноро (П.А. Ойуунускай, Уурастыырап, Эллэй, Ча5ыл5ан, Таллан Бyрэ, В. Чиряев тылбаастара) киирдилэр.

    Мантан ураты Пушкин талыллыбыт прозатын Гослит-издат быйыл таhаарар.

    Саха АССР норуота, эдэр ыччата нуучча улуу поэтын А.С. Пушкин айыыларын (суруйууларын) билэригэр, yeрэтэригэр сборник улаханнык кeмeлehye диэн эрэниллэр.

    Бу сборнигынан оло5уран Пушкин атын да суруйуу-ларын государство Саха сиринээ5и бэчээттиир суута таhаарар соругу бэйэтигэр ылыннар САССР норуота А.С. Пушкин бары суруйууларын сахалыы тылынан бэрт сотору хайаан да5аны аа5ыахтаах.