На начальную | Издания библиотеки | Сборники


СОДЕРЖАНИЕ

  • От составителя

    А. С. Пушкин и Якутия

  • Слепцов П. А. Перевод классики и литературный язык (на материале переводов произведений А. С. Пушкина на язык саха)
  • Кулаковский А.Е. Главнейшие достоинства поэзии Пушкина
  • Неустроев Н. Д. Тылбаасчыттан (на якут. яз.)
  • Аммосов М. К. О Пушкине, об якутском улусе и о культурном подъеме
  • Ойунский П. А. Значение столетнего юбилея со дня смерти А. С. Пушкина и наши задачи
  • Потапов С. Г. Улуу поэт хоhоонноро (на якут. яз.)
  • Замечательная выставка
  • Якутский Н. Пушкин и якутская литература
  • Ефимов М., Дьячковский Н. "Здравствуй, племя, младое, незнакомое!"
  • Аба5ыыныскай А. Саха литературатын сайдыытыгар нуучча литературатын сабыдыала (на якут. яз.)
  • Воскобойников М. Г. Пушкин на языках народов Севера
  • Ответ клеветникам
  • Данилов Софр. П. Республика культурнай оло5ор кэрэ-бэлиэ событие (на якут. яз.)
  • Джон Джангылы. Моя работа над переводом
  • Протодьяконов В. А. Крупный успех якутской литературы
  • Афанасьев В. Ф. Великий русский поэт
  • Васильев Г. М. Поэзия кyлyмyрдyyр чыпчаала (на якут. яз.)
  • Самыгина М. Г. В библиотеке его имени
  • Тарский Г. С. На языке якутском полнозвучен
  • Болот Боотур. Нуучча ытык сиригэр (на якут. яз.)
  • Кyннyк Уурастыырап. Кэрэни кэскиллээбитэ, yтyенy yйэтиппитэ (на якут. яз.)
  • Тумат С. "Евгений Онегин" тылбаастаныыта (на якут. яз.)
  • Пухов И. В. Пушкин на якутском языке
  • Габышев Н. А. Улуу Пушкин (на якут. яз.)
  • Сыромятников Г. С. Пушкин модун сабыдыалынан (на якут. яз.)
  • Аввакумов П. Д. Yерэтэр-yчyгэйгэ, ынырар кырдьыкка (на якут. яз.)
  • Башарина З.К. Мы с именим твоим росли
  • Михайлова М. Г. "Играя смехом и слезами"
  • Скрябина Н. Чистота и ясность
  • Бурцев А. А. В сокровищнице мировой литературы
  • Габышева Л. Л. Гармония и прелесть стиха
  • Руфов С. Т. Мин кэтэхтэн университетым (на якут. яз.)
  • Кривошапкин А. В. Как сияющая вершина
  • Михайлов А. К. Наша память и боль, наша вечная слава
  • Мординов А. Е. А.С. Пушкинна баар нуучча тылын бар5а баайа, кэрэтэ (на якут. яз.)
  • Попов Г.В. Пушкин сахалыы тылынан (на якут. яз.)
  • Потапов И. А. Такое не забывается
  • Сивцев В. Т. Биhиги сyрэхпитигэр (на якут. яз.)
  • Суорун Омоллоон. Хас биирдиибит сyрэ5эр (на якут. яз.)
  • Чиряев В. Г. Волшебная музыка стиха
  • Шишигин Е. С. Пушкин уонна декабристар
  • Тарасов С. И. Прекрасное должно быть величаво
  • Васильев Ю. И. А.С. Пушкин остуоруйалара сахалыы тылынан (на якут. яз.)
  • Васильева Д. Е. Проза А. С. Пушкина и творчество Н. Заболоцкого
  • Анисимов В. М. С именем Пушкина
  • Малеванчук А. М. Любимец муз в Якутии
  • Васильев И. Мой дед - переводчик А.С. Пушкина
  • Павлова В.Н. Ф.Ф. Матюшкин друг А.С. Пушкина
  • Петров П. П. - Хардыы. А.С. Пушкин аймахтара былыргы Дьокууйскайга (на якут. яз.)

    Отзывы и рецензии на произведения А.С. Пушкина

  • Ксенофонтов Г.В. А.С. Пушкин "Алтан Аттаа5ын" символларын туhунан (на якут. яз.)
  • Эллэй. Александр Сергеевич Пушкин (на якут. яз.)
  • Попов Л.А. Евгений Онегин (на якут. яз.)

    Обложка

  • Чувства добрые я лирой пробуждал
    А. С. Пушкин и Якутия

    Yс кyлyгэр yнэбит

    Ф.П. Егорова
    Кыым. - 1987. - Олунньу 6 к.

    Бу кyннэргэ республика общественноhа бyттyyнэ улуу киhини, генийи чиэстиир, бай5ал курдук дирин далааhыннаах айар нэhилэстибэтин пропагандалыырга тугунан эмэ кыттыбытын ахтан-санаан ааhар. Ол да курдук буолла П. А. Ойуунускай аатынан музей дьиэтигэр Саха сирин суруйааччылара киэн активы тардан ыыппыт тyмсyyлэрэ. Остуолу тула олорон, чэй иhэ-иhэ, Пушкин айымньыларыттан ким тeheнy тылбаастаабытын, саха дьоно кинини аа5ан элбэххэ yeрэммитин, yрдyккэ-кэрэ5э тардыспытын санатыстылар.

    Саха сиригэр олорор национальностар тылларыгар Пушкин "Пааматынньыга" тылбаастаммыта. Ити кyн айымньы биэс тылынан аа5ылынна. С. Шевков нууччалыы, А. Старостин сахалыы ("Oйдeбyнньyк"), филологическай наука кандидата А.Н. Мыреева эвенкилии ("Денчавун"), юкагир суруйааччыта Улуро Адо юкагирдыы ("Лэйриндьэ"), поэт уонна прозаик А. Кривошапкин эвеннии ("Дьоончивун") аахтылар. Семен Руфов Пушкин "Ат" диэн хоhоонун тылбаастаабытын аа5ан иhитиннэрдэ: "Тойон атым, инэрсийэ, то5о санньы тутта5ын? Oнeр сиэлин eрyкyйэ, yyннyн кирбэт буола5ын?.." - Поэт итинтин "танара5а мастаммыт" са5а сананар.

    С. Тарасов этэринэн, биhиэхэ Пушкин айымньытын 40-тан тахса киhи тылбаастаабыт. Ол тылбаастартан хаhы да Саха АССР yтyeлээх артиската З. Багынанова аахта. Yгyспyт Кyннyк Уурастыырап сахалыыга таhаарбыт "Кыhынны суолун" бэрт yчyгэйдик eйдyyбyт:

    Долгун будул туманнарга
    Чомполонон ый устар.
    Санньы курус хонууларга
    Санааргыы уотун кутар...

    Артистка М. Тимофеев улуу поэт лирикатыттан:
    "... Тыйыс дьыл5ам аас тыалларыттан, тыллан иhэн хагдарыйдым, - со5отохсуйуу, санаа баттаан, кyyттyм бyтэр тиhэх чааспын. Бу кyн сиригэр мин сyрэхпэр сyппэт, тыыннаах сылдьар кэриэс баар..." - диэн тыллардаах кyппyлyeттэри, "Ньээньэбэр", "Хаайыылаах", "Умайыам суо5а" уо. д. а. хоhооннору иэйэн туран аахпытыттан бары да астынныбыт.

    РСФСР народнай артиската, Глинка аатынан РСФСР Государственнай бириэмийэтин уонна П.А.Ойуунускай аатынан Саха АССР Государственнай бириэмийэтин, аан дойдутаа5ы конкурстар лауреаттара А.Е.Ильина "Евгений Онегин" операттан Ольга ариятын, Свиридов "Кыhынны суол" романсын уо.д.а. айымньыларыттан быhа тардыылары толортоото.

    Медицинскэй наука кандидата, доцент П.М. Желобцов билинни сайдыылаах медицина yйэтигэр Пушкин eлye суох этэ диэн туран хас да ырыаны толордо.

    Суруйааччы В.С. Соловьев-Болот Боотур А5а дойду Улуу сэриитигэр сылдьан Пушкин олорон, yлэлээн ааспыт миэстэлэринэн кыргыспытын, кэлин ол сирдэргэ бара сылдьыбытын, В. М. Новиков-Кyннyк Уурастыырап улуу поэт талааннаа5ын эдэр сааhыттан биллэрбитин, уон биэс саастаа5ар тyeрт строкалаах хоhоону суруйбутун, тылын муудараhын, кyyhyн сe5eн-махтайан кэпсииллэр.

    Н.А. Габышев талааннаах киhи эдэр сааhыгар eлбyтyн хомойон, хараастан туран бэлиэтиир. 23 саастаа5ар гениальнай айымньыны айан хаалларбыт Пушкин уhуннук олорбута буоллар тугу айан аа5ааччыларын сeхтeрye эбитэ буолла, диэн санаатын тyмyктyyр. Оттон Н.Е. Мординов-Амма Аччыгыйа алта уонча сыллаа5ыта "Творчество" фильми кeрбyтyн, онно профессор студенна: "Эн дууhата суох оонньоотун", - диэн намыhах сыананы туруорбутун - Россия эбэ хотун Пушкин иннигэр да, кэннигэр да eйдeeхтeрy, талааннаахтары yeскэттэ5э ини, - диир Саха АССР народнай суруйааччыта Н. Е. Мординов. - Ол гынан баран Пушкин барыларыттан таhыччы буолан та5ыста. Киhи аймах баарын тухары умсугута, ба5арда сылдьыах киhи кини буолуо. "Володя о5онньор" eйдeeбeт дьону eйдeтeр гына суруйуохха диир. Айымньыта олус тахсан хаалла5ына, Пушкин eрyтэ ыстаналыыра эбитэ yhy: "Ай да, Пушкин! Ай да, сукин сын!" диэмэхтиирэ. Атын киhини мин курдук буолбатах диэн омнуолуур табыгаhа суох. Литература атын киhи кыhал5атын eйдyyрэ eссe кыра. Бэйэ кыа5ын таhынан талаан баар. Итэ5эс eртyбyтyн хомуна туттан, ыра санаабытын оноро сатаан, наар yчyгэйи суруйуохха. Пушкин - бай5ал. Онтон бэрт да кыраны ыймахтаабыт са5а санаммыт буоллахпытына - ол дьол!

    Ити курдук улуу поэкка анаммыт биэчэр сонуннук, интэриэhинэйдик барда.